AKACJE

Kiedy mniej więcej pół wieku temu dowiedziałem się o Mieczysławie Wajnbergu, nie przypuszczałem,że tak, jak Marina Cwietajewa napisała proroczo o swojej twórczości: „Moim wierszom, napisanym tak wcześnie (…), Przyjdzie czas – ja wierzę”, że podobnie stanie się z muzyką Wajnberga. Doszedłem do niej niejako od źródła, przez znajomość życia i twórczości Dymitra Szostakowicza, czyli „z tamtej strony”. Dzisiaj, m.in. dzięki Instytutowi Mieczysława Wajnberga przyswajanie jego dorobku inaczej rozstawia akcenty: to był Warszawianin, tu był jego dom. Nowe pokolenia będą miały przed oczami kogoś, kto jest i nam bliski, kto może i dzisiaj swoją muzyką otwierać serca, umysły, przypominać charm przedwojennej Warszawy. A przy okazji (a okazja będzie, bo w marcu wraca na deski TWON, „Pasażerka”) dowiemy się coś więcej o rzeczywistości, dla opisu której brakuje dzisiaj odpowiednich narzędzi, mimo olśniewającej techniki - urzeczywistnienia proroctw Stanisława Lema.

Znaleziono je we Wrocławiu. Naprzód była, nagrana w maju ubiegłego roku i wydana przez Brillant Classics, płyta "Weinberg: Songs". Joanna Klisowska (sopran) i Katarzyna Neugebauer (fortepian)wykonują na niej pieśni kompozytora. Płyta doczekała dobrej recenzji w "Der Theater Verlag" , a także bardzo prestiżowej nominacji na tzw. kwartalnych długich listach jury nagrody niemieckiej krytyki nagraniowej.

Na koncercie we wrocławskiej synagodze Pod Białym Bocianem zabrzmiały pieśni z płyty, a także fortepianowe Trzy tańce fantastyczne Szostakowicza z op. 5 i preludia Wajnberga z Albumu dziecięcego. Włączenie Szostakowicza do programu z Wajnbergiem to był bardzo dobry, chociaż w Polsce rzadko spotykany, pomysł. Też bym tak zrobił Tu zresztą byłyby na miejscu i inne zestawienia. Np. dwóch kolegów ze studiów u Wasilija Zołotariowa w Mińsku: Mieczysław Wajnberg i Ryszard Sielicki. W każdym razie, pogram ułożony był na medal.

Pieśni Wajnberga to perły. Bazujące na kilku tradycjach językowych (polskiej, jidisz, rosyjskiej), bardzo subtelne, zwłaszcza, gdy odnoszą się do świata radosnego, do świata miłości, kiedy stają się melodyjne (melizmatyczne zwroty!). Natomiast rozrzedzenie faktury, to jak gdyby miejsca pamięci: czas aby w skupieniu zatrzymać się, pomilczeć. Ale generalnie nie schodzimy w nich do "otchłani" , zwątpienia (jak u Szostakowicza w 15-ej Symfonii). Czasem pojawiają się elementy satyryczne, ale nie w ekspresjonistycznym kształcie. Raczej jako znakomita przyprawa.

Joanna Klisowska nie "wyśpiewywała" tych pieśni w stylu: teraz wyjdę i pokażę. Zastosowała klucz naturalny, ufając barwowym alikwotom swojego głosu, a w końcówkach nadając mu lekkość wiosennego zefirka, jak w porze kwitnienia akacji. Wspólnie z pianistką "zaprzyjaźniły się" ze specyficzną przestrzenią akustyczną sali, gdzie dźwięk dobrze niesie, ale nie miesza się i nie odbija.

Słowo krótkie i na temat należało do Joanny Degler-Lisek.

To był przepiękny dzień i wieczór...

#InstytutMieczysławaWajnberga, #Wrocław , #Wroclove, #SynagogapodBiałymBocianem

_______________________

https://klisowska.pl/akacje-pomiedzy-liryzmem.../

https://klisowska.pl/albums/

klisowska.pl

Albums - Joanna Klisowska - official website

WEBCAM NEPAL LIVE – STREAMING FROM GREEN VALLEY LODGE - DZONGLA - KHUMBU...

 

CZY JEST ZIEMIA ZA PEREKOPEM?

„Za Perekopem jest ziemia”. Inne tłumaczenie: "Ziemia za Perekopem” (mniej precyzyjne, bo odnosi się bardziej do pojęcia „ziemia” niż do, ważnego w jej treści, faktu jej istnienia). Perekop (miejscowość), Przesmyk Perekopski oddzielający Półwysep Krymski od lądu ma znaczenie geograficzne, ale w tym przypadku jest ono mniej istotne. Dla autorskiej idei Anastazji Lewkowej ważniejszy jest kierunek sformułowania „Za Perekopem”: bardziej z południa na północ niż odwrotnie. Czyżby nie czas był na refleksję nad odwrotnym wektorem: „Czym był i czym jest dla Ukrainy Krym?”. Autorka generalnie nie dotyka jej z tej prostej przyczyny, że dla Utajewy, bohaterki i narratorki powieści, osobiście, wręcz życiowo ważny jest kierunek z południa na północ. Jest to kierunek identyfikacyjny, tożsamościowy. Utajewa rosła w świadomości tożsamości rosyjskiej, podpartej rzekomym (co się wyjaśnia pod koniec książki) istnieniem, mającego służyć w NKWD, dziadka. „Duch” tego przodka wraca co jakiś czas w myślach Utajewej, ale mówiąc szczerze, nie ma jakiegoś kluczowego znaczenia. Raczej jest taką ciekawostką genealogiczną, która nie implikuje wyborów, decyzji, zainteresowań. Postawa Utajewej jest protatarska. Od małego, przyjaźniąc się z Alie, poznaje krymsko-tatarski język, zwyczaje, historię, a więc i deportacje oraz powroty, jako coś, co konstytuuje tę społeczność, spaja i determinuje stosunek do władzy państwowej. A ta, jak wiadomo, zmieniała się: była komunistyczna, potem przyszła ukraińska a po niej, i ten stan rzeczy mamy teraz, rosyjska. Misją książki jest więc poniekąd uświadomienie czytelnikom, że ukraińska władza jest dla Tatarów krymskich rozwiązaniem najkorzystniejszym, z tym, że to raczej przy okazji, a nie w formie głównego, czy narzuconego tematu. Ważniejsza jest postać narratorki, Oksany Utajewy, która na stronach książki przechodzi krystalizację tożsamości, poglądów. Jej obraz jest malowany bardzo uczciwie. W pełni możemy sobie wyobrazić tę utalentowaną dziewczynę, lekko uzyskującą dobre wykształcenie, nowoczesną, ale nie zwesternizowaną aktywistkę, facylitatorkę, współpracowniczkę Muzeum Etnograficznego w Symferopolu, oprowadzającą zagraniczne wycieczki. Wiem, bo sam spotykałem takie osoby na Krymie: budziły prawdziwy podziw wiedzą i kulturą humanistyczną. Ale jest w obrazie Oksany coś, co nazwałbym...słabym ogniwem. Może być tak, że bez tego w ogóle książka nie ukazałaby się teraz, tylko za sto lat, więc podchodzę do tego na spokojnie. Chodzi mi o taką rzecz. Otóż dla mnie, jako dla czytelnika, któremu temat nie jest bynajmniej obcy, nie jest jasne, z jakiej bazy kulturowej Oksana, że tak powiem, rusza w świat. Albo inaczej: z jaką bazą kulturową się rozstaje. W kilku miejscach wymienia pisarzy rosyjskich, w tym krymską Julię Druninę (zwiedzałem jej muzeum w Starym Krymie i byłem bardzo poruszony historią jej życia), aby „odfajkować” informacje o tej bazie. To znaczy, wygląda na to, że nie miała ona dla Oksany żadnego znaczenia. Czytelnik (w mojej skromnej osobie) może odnieść wrażenie, że de facto, Utajewa nie ma w stosunku do tej, jak to nazwałem, bazy, żadnego osobistego stosunku, poza aprioryczną, aczkolwiek wytłumaczalną, niechęcią. Nie przekonuje więc rysunek jej kulturowego „coming out”, bo niby czego miałby dotyczyć?. Z drugiej strony rozumiem Autorkę, że taka redukcja była jej potrzebna kompozycyjnie i ideowo. Za to psychologicznie postać Oksany i nie tylko jej, jest nakreślona znakomicie i przekonywająco. Dlatego uważam, że jest to bardziej powieść feministyczna niż etnograficzna, mimo że na jej stronach oddychamy kulturą i językiem Tatarów krymskich. Mamy tu jednak ciekawe przeciwstawienie wartości: te tradycyjne, konserwatywne, ukoronowane sceną wesela Alie, reprezentują Tatarzy, a Oksana jest rzeczniczką nowoczesnych relacji: jej żywiołem nie jest ognisko domowe i macierzyństwo, tylko aktywizm, przemiana świata, zaś relacje seksualne mogą temu towarzyszyć, ale nie muszą. Już uległy autonomizacji, ale jeszcze nie utraciły związku z uczuciami i przyjaźnią. Ta „nowoczesność” Oksany jest inna niż radykalnych aktywistów typu zachodniego. No i przede wszystkim, o coś w niej chodzi, to nie jest „sztuka dla sztuki”.

W książce nie ma polityki, tak jak my, pożeracze agencyjnych nowości, ją rozumiemy. Wyczuwa się, że ona jest, ale daleko. Zbliżają do niej takie sceny, jak rozmowy Oksany z agentem służb (SBU a po aneksji - FSB) Walerczykiem. Nawiasem mówiąc, bardzo przekonywająco narysowanym przez Autorkę.

Ale to wszystko dzieje się na dole. W którymś momencie, podczas rozmowy, w której Wład powołuje się na cytat z książki Ziemowita Szczerka „Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian” , Oksana pyta: „A co ma Polak do Ukrainy?Tym bardziej do Krymu”. I dalej:

Wład: - Zobacz, ty sama przeciwstawiasz Krym Ukrainie;

Oksana: - Jak to przeciwstawiam?

Wład (cytując Oksanę) : Tym bardziej do Krymu.

Oksana: - Polska jest po prostu bardzo daleko od Krymu.

I faktycznie, ten dystans między sprawami krymskimi a resztą świata, był i jest ogromny. Kiedy przed laty mówiłem we Lwowie, że jadę na Krym, w odpowiedzi słyszałem: Krym to nie Ukraina. A na Krymie: Przyjedziecie za 15 lat być może już do Islamskiej Republiki Krymu.

Książka Anastazji Lewkowej okazała się dla mnie najtrudniejsza pod względem emocjonalnym. Spektrum moich doznań związanych z Krymem jest znacznie szersze, niż sugerowane w książce. Mam nieodparte wrażenie, że Autorka zechciała uczynić z „mojego” Krymu terra incognita. No cóż, nie jest to panorama lecz „głos w sprawie”. Czy wytrze on z pamięci też takie fenomeny, jak etos wołoszynowskiego Koktebela? Zobaczymy.

____________

Anastasia Levkova, Za Perekopom je zemła. Krymska opowieść, wyd. Laboratoria, Kijów 2024.

 Bardzo polecam tę rozmowę. Także dla dyskusji,przemyśleń i w ogóle...Maria Ostroukhova jest śpiewaczką (mezzosopran), absolwentką słynnego koledżu im. Gniesinych w Moskwie oraz Royal College of Music w Londynie (dyplom z wyróżnieniem) pod kierunkiem Nicolasa Searsa i Simona Leppera. Znakomicie wypowiada się w formach scenicznych i koncertowych, głównie barokowych i trochę klasycznych, sięgając także do nurtu, który nazywamy klasyką współczesności. Na przykład,w sposób niezrównany interpretuje "6 wierszy Maryny Cwietajewy" Szostakowicza, łączy cechy głosu dramatycznego z liryką prowadzenia i wartościami ekspresyjnymi. Ale wywiad nie jest o muzyce (a trochę szkoda). Jest on o tym, czym żyje świat i czym też żyje sama Maria. Proponuję tę rozmowę obejrzeć i zachęcam do komentarzy, pamiętając, że każde uogólnienie, każdy schematyzm w myśleniu jest obarczony błędem...
 

Poprzedni mój post jest dowodem na niewątpliwy talent literacki Marii. Zachęcam do zapoznania się.

 Maria Ostroukhova

Sprechen sie Nahuatl? 

Zaczęła się ta niezwykła historia w ten fatalny dzień, kiedy to major Prokopienko postanowił wziąć na przesłuchanie dwoje studentów lingwistyki. Wicia Komarow i Tania Dierewiaszkina od dawna już skupiali jego uwagę jako niebezpieczni terroryści. Major zauważył ich już na pikietach w obronie klombu koło Domu Kultury „Aviamotorist”. Nieciekawe typy!Ale dopiero kiedy Tania udostępniła na swoim profilu karykaturę rysownika Sosnowskiego przedstawiającą Towarzysza Dorożkina, a szlachetny rycerz Wicia odważnie ją zalajkował, dopiero wtedy major Prokopienko z czystym sumieniem zaraportował o wzięciu pod obserwację niebezpiecznych ekstremistów. Chociaż, prawdę mówiąc, karykatura była ostra i śmieszna, więc ją sam major posłał chłopakom na grupowy czat „Siódmy Oddział”.

Z początku wszystko szło normalnie. Młodzi ludzie rzadko do siebie dzwonili, wszystko sms-ami. Władze przeklinają, wszyscy złodzieje. Coś pięknego! Teczka robi się coraz grubsza, paragrafy coraz cięższe, dystynkcje same wskakują na ramiona.
Aż nagle wszystko zamilkło. Z smsów zaczęła się wlewać nuda: „kup kefir”, albo takie coś: „idę w weekend do mamy”. Major zaczął się denerwować. Nawet polecił sprawdzić, co tam z tą mamą i kefirem, ale wszystko okazało się w porządku. Proszę, oto fotografia kefiru, a to – nagranie wideo spotkania z mamą.

Major Prokopienko poczuł wewnątrz chłód. Coś tak, jak u dobrej gospodyni, gdy zauważy, że rosnące wspaniale ciasto nagle siadło.

- Sprawa!Cała sprawa się wali! - krzyczał w nocy nieszczęśliwy major.
I oto pewnego razu, Wicia przysłał Tani dziwnego, napisanego nie po naszemu, smsa. Prokopienko chrząknął nie kryjąc zachwytu i pobiegł do kryptografów.
- No i jak? Bardzo skomplikowane? -zacierając ręce pomrukiwał major.
- Nic trudnego, to po angielsku. Tu jest napisane…
- Struktura organizacji? Lokale? Hasła?
- Hmmm...Haj tu powiedzieć? „Kup kefir. W weekend pojadę do mamy. I jeszcze dwadzieścia jajek nie zapomnij”
- Twoja mać – wkurzył się major. Chociaż pojawienie się w sprawie języka angielskiego całkiem spodobało mu się. Można będzie podczepić pracę dla amerykańskich służb specjalnych.
Zagraniczne smsy sypały się jak z rogu obfitości. Pod koniec półrocza major Prokopienko dowiedział się jak jest po francusku, portugalsku i wietnamsku „Witaj, słoneczko, czy sprzątnąłeś kłaki po Puszku?”.
Hiszpański opanował praktycznie doskonale, szczególnie podobała mu się fraza „Twoja matka – du*a”.
Aż tu zdarzyła się pierwsza nieprzyjemna sprawa. Od sms’a, który według majora był po francusku, zawiesił się tłumacz Googla. Ekspert rzucił okiem na to cudo-judo i rozłożył ręce:
- Kurczę, Michałycz, no nie wiem. Niby jest to francuski, ale jakiś taki dziwny. Pewnie starofrancuski!
- No i co tu robić? - majorowi aż zatrzęsły się ręce ze zdenerwowania. Przecież nie gdzie indziej a w tym starofrancuskim smsie kryje się wymarzona gwiazdka podpułkownika!
- Trzeba znaleźć specjalistę – zmęczonym głosem i przy okazji ziewając, odparł kryptograf.
Fachowca znaleziono. Okazał się nim Wienia Szlimazł z kryminalnego półświatka, akurat po odsiedzeniu trzech lat za naniesienie szczególnie ciężkich ran moralnych bojownikowi „Wympieła”. Zarazem był on jedynym w Jekatierinburgu specjalistą od staroprowansalskiego języka.
Z początku major obawiał się, czy Wienia Szlimazł nie odmówi współpracy ze stróżami porządku i był bardzo przyjemnie zaskoczony, kiedy lingwista w majestacie prawa wyraził gotowość działania. Zresztą samo zadanie okazało się bardzo proste, zaś Wienia zaśpiewał sporą sumkę za jego realizację. Prokopienko jęknął, ale wymarzona, a niedająca spokoju ni we dnie ni w nocy, gwiazdka podpułkownika, nie kazała mu zwlekać z wypłatą honorarium Szlimazłowi.
Przekład smsa okazał się znacznie bardziej poetycki niż wszystkie dotyczasowe: „Szlachetny graf Prokopè mądrością nie grzeszy. Moja damo, budzicie mój szczery podziw i tak zostanie do końca moich dni”.
To był prawdziwy szyfr!Tego dania w oddziale zdarzyły się dwie rzeczy: padł tymczasowy sztab do walki z terroryzmem i równocześnie rozbiła się doniczka z kaktusem. Kaktus należał do chorążego Siniuchiny, w której kochał się skrycie Prokopienko, i od której tego ranka usłyszał sporo nowych wietnamskich przekleństw, rozszyfrowywanych przez nią przez ostatnie trzy miesiące.
Wysłany przez Wicię do Tani, nowy sms, wprawił w zakłopotanie cały sztab. Niezrozumiały, napisany łacińskimi literami, tekst, okazał się w wyniku dokładnych badań językiem fur. Dowiedziawszy się o tym, Prokopienko z miejsca chciał zwrócić się do chłopaków z trzeciego batalionu drogówki obwodu swierdłowskiego, wiedząc, że świetnie się znają na różnych furach, brykach. Jednak ekspert w dziedzinie języków nilosaharyjskich, Nażmuddin Mawsuddinow, którego znaleziono aż w Nowosybirsku, wyjaśnił, że językiem fur posługuje się kilkoro sudańskich pastuchów. Sama zaś wiadomość brzmiała tak: „Tyś szybka antylopa, całą noc polowałem, lecz moja dzida znowu gotowa jest do walki”.
Prokopienko z satysfakcją napisał raport o związku Komarowa i Dierewiaszkiny z islamską organizacją „Er-Mudoh-Mnewzad”. Sam Mawsuddin otrzymał godne honorarium.
Jekatierinburg stał się przez następne miesiące światową stolicą lingwistyki a we wszystkich elitarnych restauracjach, saunach i butikach zagnieździli się specjaliści od cygańsko-greckiego, zachodniofryzyjskiego i walenckiego języka gestów.
Kroniki skandali upstrzone były krzyczącymi tytułami: „Babilońskie wulgaryzmy na plafonie Teatru Opery i Baletu”, „Wybranką serca specjalisty od południowokirgiskich języków okazała się Ałła Pugaczowa” i „Dlaczego w Górnej Pyszmie mówią po hawajsku?”
W ciągu następnych kilku lat, stolica Uralu zmieniła się nie do poznania. Wyfiokowane pięknisie zasiadły w bibliotekach, gdzie zawzięcie kuły Czarną Mowę, aby podłapać tolkienistę. Mamusie teraz walczą o miejsce w przedszkolu z centralnokilimandżarskim nachyleniem, a cenniki w sklepach oficjalnie zamieszczane są cyrylicą, łacińskim alfabetem i egipskimi hieroglifami z szyfrem Leibniza.
Tylko w swierdłowskim Teatrze Opery i Baletu można teraz obejrzeć „Traviatę” w południowo-boliwijskim keczua i „Eugeniusza Oniegina” we wschodnim dialekcie języka baszkirskiego.
Tylko w Jekatierinburgu pojawiła się popularna usługa seksualna „Klasyczny Nahuatl” i teraz klienci z całego kraju odwiedzają miejscowe sauny.
Tania Derewiaszkina i Wicia Komarow pobrali się i przeprowadzili się do Moskwy. Wienia Szlimazł, dostarcząjący lingwistów do centrum walki z ekstremizmem (i ściągający procenty z ich bajkowych honorariów) został miejscowym oligarchą. Kupił Uralwagonzawod i przerobił go na Uralaragonbibliotekę a wszystkich pracowników wysłał na kursy aragońskiego dialektu języka staroprowansalskiego.
Chorąży Siniuchina otworzyła restaurację zuluskiej kuchni, gdzie w menu znajduje się ponad pięćdziesiąt dań z trzystu rodzajów kaktusa.
A jak tam major Prokopienko?
Mówią, że wyjechał w góry, gdzie prowadzi proste życie, hoduje króliki i dzierga skarpetki przy wtórze IX Symfonii Beethovena pod batutą Herberta von Karajana. A wszystkiemu jest winny ostatni sms od Tani Derewiaszkiny do Wici Komarowa w kałostepekskim misztekskim języku.
„O, wodzu Prokopienhuaka!Ślemy tobie słowa wielkiej wdzięczności. Twoje oko orła oraz spryt jaguara zapewniły byt wielu synom Ketzalkoatla. Żyj, Wielki Wodzu w spokoju pod łaskawą dłonią Majahueli w cieniu Hujnaputiny. A my ruszamy w daleki Moskwacztitłan głosić twoją mądrość innym wodzom”.

Tłum. z ros. Lech Koczywąs

28 stycznia minęło 25 lat od śmierci Josifa Brodskiego. Z tej okazji, znakomita rosyjska pianistka, Polina Osetinskaya podzieliła się na Facebook'u, napisanym przez siebie w styczniu 2013 dla czasopisma "Russkaya zhizn' ", tekstem. Pozwoliłem go sobie przetłumaczyć.

 

W jednym oknie – pastoralne białe domki typu „chalet” z rzeźbionymi drewnianymi balkonami i przedszkole z pustym basenem, w drugim – dwa ostro zakończone, wznoszące się ku niebu, skaliste szczyty, na których rosną karnie kijki świerków. Jak one rosną, nie mam pojęcia. Po pierwsze, góra kamienista, po drugie, prawie pionowa, a kijki równo sterczą. Jakaś tajemnica. Czuję się jak pastor Schlag. Jesteśmy w Dolomitach, w Południowym Tyrolu na północy Włoch. Mąż z dziewczynkami są tutaj starymi bywalcami, ze starszą córką on już trzeci rok tu przyjeżdża, a zeszłą wiosną zabrał także młodszą – włożyć trzylatce na nogi narty. A ja z Antonem pierwszy raz tu jesteśmy. W przeciwieństwie do nich na nartach nie jeżdżę, oszczędzam ręce a Anton dopiero co poszedł, tak więc poczeka. Czasami z nim wyjeżdżamy kolejką – z góry otwiera się niesamowity widok. Szczególnie lubię oglądać, zmieniające swoje miejsce maleńkie punkty: przesuwające się tu i tam niezliczone podnośniki i narciarzy wielkości kropli na szybie. Zdajesz sobie wtedy sprawę z tego, że we Wszechświecie jesteśmy zaledwie śmiertelnymi robakami i jak bez sensu, mój Boże, tracić swoje cenne, takie krótkie życie, na udowadnianie jeden robak drugiemu, kto jest bardziej robaczywy. Siadamy na tarasie kawiarni, ja z filiżanką herbaty, Anton w wózeczku z butelką. Oboje wystawiamy twarze do słońca w oczekiwaniu naszych narciarzy. I już są!Zaczerwienieni, zadowoleni, opaleni z dzikim apetytem po jeździe. W miasteczku nie ma nic specjalnego do roboty – jeden sklep, cukiernia, cztery punkty sprzedaży odzieży sportowej, lodowisko, jeden kościół w centrum a drugi na wysokiej górze. Jest jeszcze dwadzieścia restauracji i mniej więcej tyle hoteli i pensjonatów. Mieszkamy na Henrik Ibsen Strasse. Codziennie wieczorem przy kolacji zapalają nam na stołach świece, kucharz wymyśla menu w duchu „haute cousine” z pięcioma zmianami dań, właściciel hotelu jest jednocześnie jednym z najlepszych we Włoszech producentów grappy a we foyer leży jego ogromny pies. Trwa świąteczna przerwa Bożonarodzeniowa,hotel jest pełny, dzieci wszystkich przedziałów wiekowych dosłownie roznoszą pomieszczenia, oglądają kreskówki na komputerze, śmiecą, mają swoje humory, cieszą się i żadna zołza na nich nie krzyczy. We wszystkim przejawia się słynny włoski stosunek do dzieci – pozwala im się na wszystko i wygląda na to, że wyrastają później na szczęśliwych i wolnych, nieustraszonych ludzi. Nigdzie – ani na górze, ani w hotelu nie słychać: „Stój, mówię coś do ciebie!”, „Dokąd poszedłeś” i „Dostaniesz teraz za swoje”. Systemowa pomyłka – większość Rosjan tresuje swoje dzieci, szczerze uważając, że one jak automaty powinny robić tylko to, co się podoba ich rodzicom, a Włosi po prostu kochają i widzą w nich łaskę Niebios.

Włoskie ferie kończą się właśnie w Wigilię, goście rozjeżdżają się, choinkę rozbierają, Saszeńka pomaga pokojówce odkurzać hall, a Antoś z rozkoszą rozgryza cynamonowe rurki i, rozłożone dla dekoracji, anyżowe gwiazdki. Bezczelnie zaczynam pić szampana już od siódmej wieczorem - postanowiliśmy z dziećmi nie wyrywać się na Całonocne Czuwanie do Merano a pojechać tam za dnia.

Odwiedziny Merano, których jedynym celem jest znaleźć się na Boże Narodzenie w miejscowej rosyjskiej cerkwi, przechodzą rewelacyjnie: godzinę na piechotę szukamy świątyni, dzieci rozrabiają a kiedy wreszcie znajdujemy ją, okazuje się, że jest zamknięta, zaś naprzeciwko niej zachęcająco migocze światłami dom spokojnej starości „Villa Sankt-Petersburg”. Dzieci są głodne, więc siadamy na ławce przed wejściem i karmię je łyżeczką ze słoików a pensjonariusze machają rękami i laskami Saszy i Antosiowi. Zaspokoiwszy południowy głód, wsiadamy do samochodu i jedziemy z powrotem bez odwiedzin w żadnej klinice liposukcji, co oczywiście mam zamiar naprawić w przyszłości.

Wstąpiliśmy po drodze do Bolzano, a następnie ruszyliśmy do Wenecji. Bardzo jestem podekscytowana – jadę po raz pierwszy. Są takie rzeczy, które trzeba odłożyć na starość , albo chociaż na kryzys średniego wieku. Na przykład zagrać Wariacje Goldbergowskie, przeczytać „Biesy” czy właśnie zobaczyć Wenecję. Każdy ma oczywiście swoje upodobania. Ja tyle o niej przeczytałam, że już nawet nie wiem, czyimi oczyma będę ją oglądać. Oddycham, za radą Brodskiego „uliczną, wypełnioną harmonią dzwonów mgiełką, która po części jest wilgotnym tlenem, po części zaś aromatem kawy i modlitwą”, i zapominam o wszystkim - jestem tylko ja i miasto. Oto Palazzo Foscari, most Rialto, Akademia, dziwnie jest widzieć to wszystko na jawie. Zatrzymujemy się w, niewyobrażalnie pięknym, palazzo. Zaraz przy wejściu wszyscy zaczynają piszczeć z zachwytu, dziewczynki biegają między sypialniami i skaczą na łóżkach, ryzykując wylądowanie wprost do wody. Trzy dni spacerujemy w deszczu po Riva degli Schiavoni, na Wyspie Giudecca, po Dorso Duro, po niezliczonych uliczkach i bulwarach, oglądamy Tiepolo w Ca’Rezzonico, w końcu docieramy na San Michele. Mąż z dziewczynkami idą na vaporetto do środka, ja zostaję ze śpiącym w wózku Antosiem na lodowatym wietrze. Odpływamy od Il Giardini, kolor nieba przechodzi od ledwo zauważalnego różowego Canaletto do płowej, liryczno-ochrowej szarości. To samo dzieje się z wodą – lazur zamienia się w pienistą, narowistą szarość. Stoję, z całych sił ściskając wózek i teraz zaczynają się myśli nie do powstrzymania jak krzyk..Myślę, co jest lepsze: nagła, lekka śmierć, czy ciągnące się, pełne bólu, stracha i beznadziei, gaśnięcie. Myślę, co jest lepsze: miłość zerwana u swojego szczytu, bez wyjaśnień, z na zawsze pozostawionym w sercu cierniem, czy długa droga nieuniknionej transformacji od miliona wątpliwości do rozpaczliwej niechęci pić razem rano kawę lub, jak się uda, do cichej wdzięczności i podania na starość basenu do pościeli. Nie wiem, czy „ludzie cenią bardziej swoje melodramaty niż architekturę i dopóki piękno jest mniej cenne niż psychologia, to miasto jest nie na moją kieszeń”. Od razu poznaję jego grób, wręcz rzucam się w jego kierunku i czytam starszej, Nastii:

„Stygnie kawa. Laguna pluszcze śląc ku brzegom setki błysków i oczom dokucza niezmiennie za chęć zapamiętania pejzażu, skłonnego obejść się beze mnie. „ („Strofy weneckie” Josifa Brodskiego w przekładzie Katarzyny Krzyżewskiej)

Oryginał:

https://www.facebook.com/polina.osetinskaya/posts/4224632204232264

שידור חי מקונצרט "סטאבאט מאטר",